ផលប៉ះពាល់ពីកូវីដ Covid-19 impact women & communities

Due to Covid-19, effect in February till mid of May 2020, ACT staff can’t go to communities or have any gathering due to the blocked and ban from the government and local government to gather less then 20 people and we keep social and physical distant. School were close in early of March 2020, Karaoke/KTV, Casino were order to close in April 2020. ACT staff only able to make phone called for interview in collective issue from community and sent out any prevention material for the networks to conduct their awareness at the ground by themselves. Below cases relate to the Covid-19 impact community and especially women. Early of February 2020 after the group of Muslim travel back from prayer in Malaysia and got affect of the Covid-19 via the news, discrimination among faith and ethic were increase, especially the conflict via social media. One of ACT network who are Muslim women also respond affect of these Covid-19 and no one take their small business services due to afraid of Muslim. Below relate affect case of the Covid-19 concern from the communities: 

CASE #1: Mr. Oun Mao, 52 years old, Souy indigenous, live in Lgim village, TrapangChor commune, Oral district, KampongSpeu province, Cambodia. His education at grade 5, married with the same Souy indigenous lady at the same province with 3 children; he is the main support for the whole family. His house made from wood surrounded by cannel flow Oral mountain. His is working for Sugar Can company own by Chinese business by clear the grass or put fertilizer, harvest or plant sugar cane, he make money 4.50USD per day which working from 8:30am till 8:00pm. Out of this job early in the morning before go to company he went to the pond for fishing for sell or cooking. During this Covid-19 times he feel afraid of infection but he still force himself to work due to government announce not allow to stop working event it’s take risk as if he not go to work during this time he will face no job to do in the future and this job is daily work that required him to work 7 days a week if sick and want to have break he will have no income to feed the family, if he break or sick leave during working the company not hire him any more so event sick. During this Covid-19 time, everything increase price and his business can’t run well seems no people to buy. After Khmer New Year in mid of April the company has no job to do. He so worried, he think if this Covid-19 still going on like this he doesn’t know how it will be and if his family get ill that will be more serious as now no proper hospital while no income and the safety of his family. Cambodia government has no strategic to survive such poor at remote people. He suggested how he and family able to have income, he and family so stressful and feel not calm due to such concern for family no proper food to eat, sole few value stuff he has few no one buy it. At this moment he don’t know what to do looking for job to do but not possible at this moment, looking for support but seem don’t know who will support his family as turn to other neighbor of him, there were many family facing the same problem as him. Seem no one help each other at this moment.  

CASE #2: Mr. Em Chan Trea, 38 years old, Kuy indigenous, lives in Kampong Rotes village, Beoung Char commune, Sambo district, Kratie province, Cambodia. Married with a lady having 2 children live in cottage 4m x 6m. He is farmer, raise poultry, and collective shell from Mekong river for selling to feed his family. He makes income 2USD per day. Out of his work when there is development the road he and his wife go to dig the soil for road make 6USD per day and this job has no every day and since Covid-19 all this investment plan was stop and he has no extra job to do with can’t sell his shell make from river seem no one buy as market is quiet he make from that for only feed the family. He used to get education by grade 12 that because at that time he is monk so he got chance to study with this grade. With this current situation he has no income only make by fishing, he is so worry if one of his family members got sick he has no money at all to pay doctor. He lent money from Micro-Finance 300USD since April 2019 for his two sons cure as they got sick of dengue and he able only pay for the interest 3%, for the whole lent he still not able to pay back to Micro-Finance 300USD, if the Micro-Finance insists for pay back all he has to sell his cattle, if so he can’t have cattle to make the rice field to feed the family. He and family willing to work as construction the road or work nearby home town but seem no job to do. He plan to work in Thailand but the local government not allow going and all border are close due to Covid-19. Now he has no hope, no future to think of how to do as no way at all.             

CASE #3: Ms. Sou Chai Ya, 23 years old, lives at Damrei village, Beoun Char commune, Sambo district, Kratie province, Cambodia. She studied only grade 9 due family require her to work support her family as her father got sick sleep only on bed. She force herself to stop study for help her mom to make money boiling shell for sell. She and her mother have to responsible on whole family with 5 members. As four year ago before her father got sick, was lent Micro-Finance 3,000USD for build house and till now not able to pay back. Recently Royal Government of Cambodia announce to Micro finance not to take interest but in the reality, Micro-Finance still go and ask for pay back the interest and the lent money on time without exception.  With Covid-19 crisis she can’t make profit as people don’t spend money easily at this time, if the situation still likes this, she doesn’t know how to do as she has to pay for medicine for her father, food for family and pay back the Micro-Finance. At this moment no job, no business, no income, she don’t know what to do, so worry! She wishes if there is job that make more money to pay the Micro and feed the family to survive that would be relief. Who can help in such situation? How to do?

In general situation, in February during the Do No Harm Training in early of February ACT staff had instructed on how to avoid and protect from Covid-19 effect. Later on in end of March 2020, RGC ban not to gather people at communities so ACT had been doing online and phone call for communities conduct their own activities and support them respond to Covide-19 education. Later on we had conduct survey collective idea of the target network concern during Covid-19 below is their concern and suggestion:


  • Economic concern (no income, debt issue losing land and house)
  • Health concern (miss trust on the current health center or hospital)
  • No money to pay back to Micro-Finance
  • Lost job, No work to do
  • Worry of loss their property or land
  • Insecurity in the country
  • Worry of their family member affect by Covid-19
  • Close down the village/province
  • Watch the new coming in the villages
  • No gathering not worship at temple/church/mosque
  • No protection equipment (buy food is the most important then Alcohol, Mass….)
  • Stress and Domestic violence

Mentality Affect: get involved 50 pax among the partners in attending any gathering

  • 46% respond afraid to join activities or gathering.
  • 54% they fell they can join any gathering activities but the local authority is restricted, with spy observe from village governor to watch.

The effects:

  • Afraid each other as we don’t know they have Covid-19 or not
  • Social/physical distant, no one able to help each other when one fall down or sick
  • Can’t join any activities in society, no school, ….
  • Economic of each family especially the poor and those who lent Micro-Finance
  • Facing lost their house or land and property due to debt
  • Harvesting their plantation no one buy can’t sell out
  • Close all boarder, food increase price
  • Loss income, loss work
  • Community conflict can’t deal properly
  • Discrimination of Muslim and mistrust
  • Domestic violent increase drinking
  • Mistrust at the hospital services


  • Have job and work to do
  • Food and stuffs security
  • Have money to pay back to bank
  • Communities small business must be support
  • Communities produce must be support
  • Have enough support to families
  • Physical support must be take action to the poor
  • Health care must be honestly support
  • Protection material supply must be provide (Soap, ….)
  • Security must be protected well
  • Other community issue/problem no action taken and it became the illegal person to take their action that increase the frightening.

Link join regional concern in Covid-19 impact the people.

រួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រសិទ្ធិស្រ្ដី និងការពារCovid-19

នៅដើមឆ្នាំ២០២០នេះ ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវបានលើកទឹកចិត្ដដោយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការរក្សាអនាម័យ​ប្រចំាកាយ ដោយសារការរាតត្បាតជាសកលនៃមេរោគកូវីដ១៩។ បើទោះជាប្រទេសកម្ពុជាពុំទាន់មានការរាតត្បាតជាសហគមន៍ តែរាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបិទសាលារៀនបណ្ដោះអាសន្ន និងលើកទឹកចិត្ដកុំឱ្យចេញទៅទីសាធារណៈដែលមានមនុស្សច្រើន បើពុំចាំបាច់ ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់ការឆ្លងនៅមេរោគកូវិដ១៩។

ជាមួយនឹងការរាតត្បាតនេះ ក៏មានការបារម្ភពីភាគរយដែលអាចមានការកើនឡើងនៃអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ អង្គការក្រុមការងារដើម្បីដោះស្រាយទំនាស់ តាមរយៈគម្រោងរួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រសិទ្ធិស្រ្ដី ដែលទទួលបានការគាំទ្រថវិកាពីទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍អន្ដរជាតិ យើងបានរៀបចំសកម្មភាពចុះផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងវិធីសាស្រ្ដកាត់បន្ថយហានិភ័យពីការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ទៅដល់សហគមន៍ទាំងបួនឃុំ ក្នុងស្រុកពេជ្រាដា ខេត្ដមណ្ឌលគិរី។ សកម្មភាពក្នុងការចែកចាយចំណេះដឹងនេះធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកកសាងសមត្ថភាព និងក្រុមជនបង្គោលនៃគម្រោង ដោយធ្វើការផ្សព្វផ្សាយផ្ទាល់ដល់ផ្ទះសហគមន៍។ ក្នុងនោះផងដែរ យើងក៏មានការសហការណ៍ក្នុងការចុះផ្សព្វផ្សាយពីអជ្ញាធរតាមឃុំនីមួយៗ ដោយយើងរំពឹងទុកថាជិត ៤០០គ្រួសារនឹងទទួលបានចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ព្រមទាំងវិធីកាត់បន្ថយហានិភ័យពីការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩។ ចូលរួមទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ព្រមទាំងជំងឺកូវីត១៩ ទើបគ្រួសារ និងសង្គម មានសុភមង្គល!

Early of 2020, Cambodians have been encouraged by the Government to keep a proper cleanest due to global issue Covid-19 pandemic. Although Cambodia is not yet in a community outbreak situation, the government has decided to temporary shut-down schools and encourage people not to go out in public where there are crowd places if unnecessary to participate in the prevention of infection Covid-19.

With this pandemic, concerns about on increasing data in domestic violence had been heard, Alliance for Conflict Transformation (ACT) through Collective Action to Support Women’s Rights (CASWR) which funded by USAID, conducted an activity to share knowledge on Domestic Violence and Covid-19 prevention to four Communes in Pech Chreada district, Mondul Kiri province. This activity is carried out by Community Capacity Building Team (CCBT) and Community Core Group (CCG) of CASWR project, directly sharing at community’s home. Also, we are cooperating with the authorities in each commune, with the expectation reached 400 families aware about domestic violence as well as Covid-19 prevention. Let’s join together prevent domestic violence and covid-19 for Peaceful family and society!

Relate Photos available via: https://www.facebook.com/pg/ACT-Alliance-for-Conflict-Transformation-Organization-625580847502851/photos/?tab=album&album_id=2126690597391861

ទិវាអន្ដរជាតិនារី International Women Day

ក្រោមការគាំទ្រថវិកាពី ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រោប់អភិវឌ្ឍន៍អន្ដរជាតិ អង្គការក្រុមការងារដើម្បីដោះស្រាយ ទំនាស់ (ក.ដ.ទ) តាមរយៈគម្រោង​ រួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រសិទ្ធស្រ្ដី នៅថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ បានរៀបចំ អបអរសាទរ ខួបលើកទី១០៩ ទិវាអន្ដរជាតិនារី ៨មីនា និងវេទិកាសាធារណៈក្រោម ប្រធានបទ៖ “មានសន្ដិភាព មានការលើក កម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ”។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើង ដោយមានការសហការណ៍ជាមួយអាជ្ញាធរស្រុកពេជ្រាដា ព្រមទាំងអង្គការដែនដីមនុស្ស-ហូឡងន៍ ប្រចាំកម្ពុជា ហៅកាត់ TdH ត្រូវបានរៀបចំនៅសាលាស្រុកពេជ្រាដា។ គោលបំណងក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីនេះឡើងគឺ ដើម្បីអបអរសាទរទិវាអន្ដរជាតិនារី ៨មីនា និងលើក កម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ បង្កើតបរិយាកាសនៃការចូលរួមរវាងអាជ្ញាធរ ប្រជាពលរដ្ឋ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ព្រមទាំង បង្កើតឱ្យមានកិច្ចសន្ទនារវាអាជ្ញាធរ និងប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីចែករំលែកនូវបញ្ហាដែលជួបប្រទះ។ ក្នុងនោះដែរ កញ្ញា ស្រី សុធាវី នាយិកា​ អង្គការក្រុមការងារដើម្បីដោះស្រាយទំនាស់ បានចែករំលែកពីអង្គការ គម្រោង និងចំណាប់អារម្មណ៍ ជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិស្រ្ដី ផ្សារភ្ជាប់នឹងទិវាអន្ដរជាតិនារី ៨មិនា។​

នៅក្នុងវេទិការសាធារណៈ ប្រជាពលរដ្ឋដែលមកពីឃុំទាំង៤ មាន៖ ឃុំប៊ូស្រា ឃុំពូជ្រៃ ឃុំស្រែអំពូម និងឃុំក្រង់តេះ  ស្រុកពេជ្រាដា មានអ្នកចូលរួមសរុប ២៤២នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រី១៧៩នាក់ បានឡើងបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍ និងមានឱកាសលើកឡើងនូវបញ្ហាដែលគាត់ជួបប្រទះផ្ទាល់ ទៅកាន់អាជ្ញាធរឃុំ និងស្រុកបានដឹងលឺ ព្រមទាំងឆ្លើយតបនឹងសំនួរ ឬតម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ក្នុងបរិយាកាសនៃវេទិការសាធារណះ និងការអបអរទិវាអន្តរជាតិនារី នាឆ្នាំនេះ អជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ប្រជាពលរដ្ឋ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល មានភាពយល់ពីគ្នា និងបង្កើនភាពស្និទស្ថាន ព្រមទាំងបើកចិត្តក្នុងការសហការនិងធ្វើការរួមគ្នាអោយកាន់តែទូលំទូលាយនិងសកម្មថែមទៀត។​

នៅថ្ងៃទី៨ មីនា ២០២០ ក្រុមបណ្តាញកសាងសន្តិភាពសហគមន៍ស្រុកបរិបូរណ៍ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ក៏បានរៀបចំអបអរទិវាងន្តរជាតិនារីនេះផងដែលដោយមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ២០០នាក់។​

Under the support of the USAID, Alliance for Conflict Transformation (ACT) through Collective Actions to Support Women’s Right on March 5, 2020 organized the 109th Anniversary 8 March International Women’s Day and Public Forum: “Peace, Promote Gender Equality.” The event is organized in collaboration with Pech Chreada District authority as well as the Terre des Hommes Netherlands Cambodia (TdH) and it was organized in the district of Pech Chreada District Meeting Hall. The purpose of this event is to celebrate the International Women’s Day 8 March and to promote gender equality, create a space of engagement between community, civil society and authority, and create a dialogue between authorities and citizens to share issues. Ms. Srey Sotheavy, Exclusive Director of Alliance for Conflict Transformation, shared about the organization, project and interests around women’s rights related to International Women’s Day.

At the public forum, communities from the four communes: Busra commune, Pu Chrey commune, Srae Ampum commune, Krangteh commune in Pech Chreada district with total 242 participated (179 ladies) expressed interest and had the opportunity to raise their issues directly to commune and district authorities. District and commune authority has accepted and responded to community’s questions or needs according to their appropriated capacity. During the public forum to celebrate the International Women Day this year, we found that the local authority, communities, and NGOs had understand and created relation with open the cooperation for wider in the future.

On 8th March 2020, Communities peacebuilding network from Kampong Chhnang also celebrate the IWD in Boribo District with around 200 participated.

ក្រុមកសាងសមត្ថភាពសហគមន៍ CCBT training

តាមរយៈគម្រោង​ រួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រសិទ្ធិស្រ្ដី ដែលទទួលបានការគាំទ្រថវិកាពី ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រោប់អភិវឌ្ឍន៍អន្ដរជាតិ អង្គការក្រុមការងារដើម្បីដោះស្រាយទំនាស់ (ក.ដ.ទ) បានរៀបចំ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូបង្គោលទៅក្រុមកសាងសមត្ថភាពសហគមន៍ (CCBT) ស្ដីពី “ភាពជាអ្នកដឹកនាំឆ្ពោះទៅរកសមភាពយេនឌ័រ” ដែលជាសកម្មភាពមួយ ក្នុងចំណោមសកម្មភាពចំបងៗរបស់គម្រោងនេះ។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ២៨ ដល់ ថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នាខេត្ដមណ្ឌលគិរី ដែលបណ្ដុះបណ្ដាលដល់ក្រុមអ្នកកសាងសមត្ថភាពសហគមន៍ចំនួន ២៦រូប ក្នុងនោះមានស្រ្ដីចំនួន ២១នាក់ ក្នុងគោលបំណង៖ ពង្រឹងសមត្ថភាពក្រុមកសាងសមត្ថភាពសហគមន៍ ស្វែងយល់ពីភាពជាអ្នកដឹងនាំពីក្នុងខ្លួន ទស្សនទានយេនឌ័រ និងការសម្របសម្រួល ព្រមទាំងរៀបចំផែនការបន្ទាប់ជាមួយពួកគាត់។​ ក្នុងដំណើរការនៃវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះមាន ការបង្ហាញពីអង្គការ គម្រោង និងតួនាទីរបស់ CCBT ដោយសង្ខេប ការស្វែងយល់ពីតួនាទី និងភាពជាអ្នកដឹកនាំខាងក្នុង ដែលអាចអនុញ្ញាត្ដឱ្យសិក្ខាកាមបានស្វែងយល់ពីខ្លួនឯង តួនាទីដែលខ្លួនមានរាល់ថ្ងៃ ហើយតួនាទីណាដែលគាត់ពេញចិត្ដ និងតួនាទីណាដែលគាត់គិតថាវាជាបន្ទុក។ បន្ទាប់ពីលេងល្បែងតួនាទី និងធ្វើការឆ្លុះបញ្ចាំង យើងសង្កេតឃើញថាតួនាទីដែលស្រ្ដីភាគច្រើនគិតថាវាជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់សម្រាប់គាត់គឺ តួនាទីជាមេផ្ទះ។ ​មេរៀន ភេទ និងយេនឌ័រ អាចឱ្យគាត់ចែកដាច់ថាអ្វីជាភេទ និងអ្វីជាយេនឌ័រ ព្រមទាំងទទួលស្គាល់ថា យេនឌ័រអាចប្រែប្រួលតាមកាលសម័យ បរិបទសង្គម និងផ្នត់គំនិត។ តាមរយៈមេរៀននេះពួកគាត់មានការពិភាក្សាច្រើន និងភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដែលភាពខុសគ្នារវៀង បុរស និងស្រ្ដី ដែលយើងអាចកំណត់ថាជាបុរស ឬស្រ្ដីតាមរយៈភេទ គឺតិចបំផុត ហើយអ្វីដែលសង្គមកំណត់ និង​រារាំងការសម្រេចចិត្ដ ព្រមទាំងការលូតលាស់របស់បុរស​ ឬស្រ្ដីគឺមានច្រើនហួសប្រមាណ។ វិភាគផលប៉ះពាល់នៃផ្នត់គំនិតយេនឌ័រ អាចជួយអោយអ្នកចូលរួមឱ្យចេះវិនិច្ឆ័យពីផលប៉ះពាល់នៃផ្នត់គំនិតយេនឌ័រ ហើយដោយសារមូលហេតុទាំងនេះហើយទើបយើងត្រូវផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិត។ វិភាគផ្នត់គំនិតយេនឌ័រ ជួយឱ្យគាត់បានស្វែងយល់ពីផ្នត់គំនិតដែលគាត់មាន និងផ្លាស់ប្ដូរវាតាមរយៈមេរៀនដែលគាត់រៀនហើយ។ មេរៀននេះដែរ ក៏អនុញ្ញត្តឱ្យពួកគាត់ធ្វើការតស៊ូមតិ លើកឡើងនូវផ្នត់គំនិតដែលឱ្យឃើញច្បាស់ ទទួលស្គាល់ និងកែប្រែ។

តួនាទីយេនឌ័រ គឺឱ្យគាត់មានឱកាសយល់ដឹងពីបន្ទុកការងាររវាងបុរស និងស្រ្ដី ព្រមទាំងស្វែងយល់ពីការងារគ្មានប្រាក់ចំណូល និងគុណតម្លៃរបស់វា។ ហើយតាមរយៈការពិភាក្សា យើងឃើញថាបុរសមានការងារប្រចាំថ្ងៃ ១៩ ក្នុងនោះ​ ១១គឺមានប្រាក់ចំណូល ឯស្រ្ដីមានការងារ ៣២ ក្នុងនោះមានប្រាក់ចំណូលតែ​ ៥ទេ។ មេរៀនពី សមភាព និងសមធម៌ គោលបំណងឱ្យពួកគាត់យល់ច្បាស់ពីនិយមន័យ និងធ្វើឱ្យមានសមភាព ប្រកបដោយសមធម៌។ ការសម្របសម្រួល ជួយឱ្យគាត់ពង្រឹងភាពក្លាហាន និងចេះរៀបចំរបៀបវារៈ ព្រមទាំងសម្ភារៈ និងអ្វីផ្សេងៗទៀតដែលគាត់ត្រូវការសម្រាប់ធ្វើកម្មវិធីមួយ។

Through​ the Collective Action to Support Women’s Rights project, funded from USAID via GADC, conducted training of trainer to Community Capacity Building Team (CCBT) on “Leadership towards Gender Equality”, which is one of the main activities of the project. The training took place from 28 to 30 December 2019 in MondulKiri province, which trained 26 CCBT (21 ladies), for the purpose of: Strengthening Community Capacity Building Team, understand about inner leadership, gender perspective and facilitation skill and CCBT plan for their community awareness and intervention.

In the process of this training was brief overview of the organization, the project and the role of CCBT, exploring inner leadership and role that will allow the trainees to explore themselves, their roles, and which role that they love and face burden for them. After playing game of role and reflecting, we noticed that the role that most women consider it as a burden for her was to be a housewife.

Gender and sex session allowed them to distinguish what gender is and what sex is, and recognizes that gender can be change across eras, social contexts, and stereotypes. From this lesson, they discuss a lot and got surprised when the differences between male and female is very less and what society determines that effect to decisions and actions of people that we call gender were more than expected.

Analyzing the impact of gender stereotypes can help participants to judge the impact of gender stereotypes, and for those reason was why we need to change the stereotype. Analyzing gender stereotypes helps participants find out what their stereotype is and change it through the lessons they have learned. It also allows them to debate and advocate, dig deeper to see the stereotype more clearly, acknowledged and modified for their better transform.

The gender role is to give them the opportunity to understand the workload of men and women, as well as understand the unpaid work and its values. And from the discussion we see that men have 19 daily activities, of which 11 have income, while women have 32 activities and only 5 were paid work.

Equality and equity aim to help them better understand the definition and make it equitable in society and able to identify well the practical example and exam.

Facilitation skill helps them to build up their self-confident and know how to set the agenda, materials and other things they needs to do at their own communities for continue to generate the knowledge to other youth in their communities.

More picture available on ACT facebook page:


White Ribbon: End Violence on Women

យុទ្ធនាការ ១៦ថ្ងៃ បំពាក់បូ ស ប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើហិង្សាលើស្រ្ដី និងក្មេងស្រី និងអបអរសាទរទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ បានប្រារព្វឡើង នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ តាមរយៈគម្រោង រួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រសិទ្ធិស្រ្ដី ដែលទទួលបានការគាំទ្រថវិកាពី ទីភ្នាក់ងារ សហរដ្ឋអាមេរិកសម្រោប់អភិវឌ្ឍន៍អន្ដរជាតិ ។ គោលបំណងបញ្ជ្រាបនូវខ្លឹមសារនៃការបៀតបៀនផ្លូវភេទ និងស្វែងរកយន្ដការពីអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅវិទ្យាល័យជ្រោះប៊ូស្រាស្ថិតនៅក្នុងស្រុកពេជ្រាដា ខេត្ដមណ្ឌលគិរី ដោយមានកិច្ចសហការណ៍ពីខាងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន រួមមាន៖ តំណាងកិច្ចការនារីស្រុក ថ្នាក់ឃុំ ថ្នាក់ភូមិ នគរបាល និងសាលា ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីសហគមន៍ក្នុងមូលដ្ឋាន យុវជន អាជ្ញាធរ និងភាគច្រើនជាសិស្សសាលា។ ថ្លែងបើកដោយ កញ្ញា ស្រី សុធាវី នាយិការនៃអង្គការ ក.ដ.ទ ពីប្រវត្ដិ និងហេតុនៃការប្រារព្វ ទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្ដរជាតិ។​ សំនួរ ចម្លើយ ទាក់ទងនឹងយុទ្ធនាការបូ ស និងទិវាសិទ្ធមនុស្សអន្ដរជាតិ ត្រូវបានអ្នកចូលរួមសួរនិងត្រូវស្ទើរតែគ្រប់សំនួរ។

ការលើកឡើងជាមួយបញ្ហាសិទ្ធិស្រ្ដីដែលសហគមន៍ជួបប្រទះ ដោយ តំណាងកិច្ចការនារីស្រុក គឺអ្នកស្រី ពន់ ឆវី ប្រធានកិច្ចការនារីស្រុកពេជ្រាដា។ អ្នកស្រីបានលើកឡើងនូវបញ្ហាមួយចំនួន ជាពិសេសការរំលោភបំពានផ្នែកយេនឌ័រ និងផ្នត់គំនិតយេនឌ័រក្នុងសហគមន៍ ដែលសូម្បីស្រ្ដី និងយុវត្ដីក៏បានរួមចំណែកដោយមិនដឹងខ្លួនធ្វើឱ្យមានផ្នត់គំនិតទាំងនេះឡើងដោយមិនដឹងខ្លួន។ អ្នកស្រីបានបំផុសគំនិត និងជំរុញឱ្យសហគមន៍យកចិត្ដទុកដាក់លើបញ្ហាខាងលើ។

លោកមេឃុំប៊ូស្រាបានថ្លែងអំណរគុណដល់អ្នកចូលរួមជាពិសេសសិស្សសាលា គាត់បានលើកចិត្ដឱ្យសិស្សសាលាចូលរួមលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្រ្ដី និងលប់បំបាត់អំពើហិង្សាក្នុងសហគមន៍ ដោយខិតខំសិក្សា ដើម្បីក្លាយជាធនធានមនុស្សសម្រាប់សហគមន៍ ជៀសឱ្យផុតពីគ្រឿងញៀន ល្បែងស៊ីសង។ គាត់ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាទាក់ទងនឹងការរៀបការវ័យក្មេង និងលើកទឹកចិត្ដឱ្យសិស្សានុសិស្សខិតខំសិក្សា ព្រមទាំងថ្លែងអំណរគុណដល់អង្គការដែលបានរៀបចំកម្មវិធីនេះឡើង ព្រមទាំងអ្នកចូលរួមទាំងអស់ដែលបានចំណាយពេលមកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះ។

White Ribbon – 16 Days of Action to End Violence Against Women and Girls and Celebrate International Human Rights Day​ was conducted on 10th December 2019 at Bu Sra waterfall high school, Pech Chreada District, Mondul Kiri province through Collective Action to Support Women’s Rights project which funded from GADC/USAID. The objective of this event is to promote 16 days campaign also celebrate International Human Rights Day to raise awareness of sexual harassment and seek mechanisms from relevant authorities. With cooperation of local authority which includes the representative of district women’s affair, commune, village, police, school and participation of communities, students, youth, and authorities.

Welcome remark by Ms. Srey Sotheavy, Executive Director of Alliance for Conflict Transformation organisation and delivered a speech on the history and celebrated International Human Rights Day with history share about white ribbon, orange ribbon and why human right day celebration we celebrate to the participants.

Addressing the issue of women’s rights by the Ms. Phun Chorvy, Pech Chreada District Chief of Women’s Affairs. She raised a number of issues, particularly gender-based violence and gender stereotypes in communities, where even women and youth unknowingly contribute to these stereotypes. She inspired and encouraged the community to pay attention to the above issues.

The chief of Bu Sra commune thanked the participants, especially the students, and encouraging them to participate in promoting the rights of women and the elimination of violence in the community by studying hard to become a human resource, stay away from drag and gambling. He also addressed issues related to young marriage and encouraged students to study hard and thanked the organisation that organised the event and all the participants who took the time to attend.

With participation from the participants actively question and answer was make the event more joy, lively and they found it understand and keep apply for best practice of ending violence again women and girls.


នៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩​ អង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើការកសាងសន្តិភាព បានសហការណ៍គ្នា ប្រារព្ធទិវា សន្តិភាពពិភពលោកនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ដោយមានអ្នកចូលរួម ប្រមាណ៣៥០អង្គ នាក់។ ជិតមួយទស្សវត្សបានសង្កេតឃើញ ជារៀងរាល់ឆ្នាំមានការបើកចំហរក្នុងការអនុវត្តសន្តិភាព និង ដំណើរការណ៍នៅក្នុងប្រទេស ដើម្បីពង្រឹងពីគោលគំនិតនៃ សន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេស ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តក្នុងការមានការ ប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ឆ្ពោះទៅរកការអនុវត្តជាសកម្មភាពជាក់ស្តែងឆ្លើយតបនិងសន្តិភាព តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅមានការងារជាច្រើន ដែលត្រូវ បំពេញនិងជម្រុញដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការអនុវត្តប្រកបដោយតម្លាភាពនិងនិតិរដ្ឋ។​ សន្តិភាពជាបំណងប្រាថ្នាទូទៅសម្រាប់មនុស្សជាតិជុំវិញពិភពលោក។ គោលដៅអភិវឌ្ឍចីរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គោលដៅទី​ ១៦ ផ្តោតសំខាន់លើការរក្សាសន្តិភាព និងអភិវឌ្ឍន៍មិត្តភាពក្នុងចំណោមមនុស្សជាតិ។​ ដើម្បីរំលឹកនិងពង្រឹងគំនិត សន្តិភាពទាំងថ្នាក់ជាតិនិងពិភពលោក សន្និបាទទូទៅនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ​ ឆ្នាំ១៩៨១ បានប្រកាសដាក់ថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា​ ជាទិវាសន្តិភាពពិភពលោក ហើយប្រធានបទពិភពលោកឆ្នាំនេះគឺផ្តោតទៅលើ មនុស្សជាតិ ភពផែនដី និងសន្តិភាពតែនៅកម្ពុជាបានផ្តោតលើ សន្តិភាពសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។ នៅដើមសប្តាហ៍ ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា​ កដទ​ ក៏បានប្រារព្ធទិវានេះនៅខេត្តមណ្ឌលគីរី ដោយមានអ្នកចូលរួមជាង១៥៦នាក់ ក្រោមប្រធានបទៈ បញ្ឈប់រាល់ទម្រង់ហិង្សលើស្ត្រីនិងកុមារ។

កម្មវិធីប្រព្រឹត្តទៅដោយមានការសម្មាធិរំលឹកពីអ្នកបូជាសម្រាប់សន្តិភាព ដោយមានការដើរហែរក្បួរផ្សព្វផ្សាយពីសារ សន្តិភាពនិងលុបបំបាត់ប្រើអំពើហិង្សាលើស្ត្រីនិងកុមារ​ ច្រៀងចំរៀងពង្សាវតាខ្មែរ ការថ្លែងពីស្ថានភាពពិត នៃប្រជាពលរដ្ឋដែលរកគ្រោះក្នុងបញ្ញាដីធ្លី កសិកម្ម ធនធានធម្មជាតិ អសន្តិសុខសង្គមនានា ដែលបានថ្លែងដោយប្រជាពលរដ្ឋពី តាមបណ្តាខេត្តនានា។ កិច្ចពិភាក្សាពីបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំអង្គការនិងអ្នកវិភាគសង្គម ក៏បានលើកឡើងវិភាគពីទ្រឹស្តីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ និងពិនិត្យតាមដានពីដំណើរកសាងសន្តិភាពនៅកម្ពុជាដែលនៅមានការពង្រឹងជាច្រើនលើវិស័យសិទ្ធិមនុស្ស ការអនុវត្តច្បាប់ និងយុត្តិធម៌សង្គមនានា ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើការពង្រឹងនិងអនុវត្តអោយមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ សម្រាប់បំរើ ផលប្រយោជន៍ប្រជាជននិងប្រទេសជាតិ។​ យើងទាំងអស់គ្នាពីសង្គមស៊ីវិល ប្រជាពលរដ្ឋនិងរដ្ឋាភិបាលត្រូវរួមគ្នាអនុវត្ត គោលដៅអភិវឌ្ឍចីរភាព២០៣០អោយបានប្រសើរ ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការពង្រឹងសន្តិភាពក្នុងសង្គម។

On 21st September 2019, NGOs who are working relate to Peacebuilding in Cambodia had join celebrate the International Day of Peace at Freedom Park with about 350 participated. Every year there were open for peace process and practice to strengthen peace in Cambodia and encourage all to commit for action respond to the current conflict to Peace. In the reality the respond to peace still need to be strengthen and many task to do to urge for the Cambodia government to take action with transparency and respect state of law. Peace is everyone desire around the world, that reflect with the SDG#16 relate to promote Peaceful and inclusive societies for sustainable development, provide access to justice for all and build effective, accountable and inclusive institutions at all levels. To strengthen and remind about peace the United Nation was form 21 September for celebrate the IDP for this year the global focus on the “ People, Planet, and Peace” but for the Cambodia we focus on “Peace for All”. Early of the week: on 16th September, ACT also conduct the IDP on “Ending All Forms of Violence on Women and Girls” with 156 “103 ladies”. 

The event was conducted with meditation for peace builder, with Khmer National song, communities shared experiences relate to their land, agriculture, natural resources, and social insecurities from difference provinces. Social analysis expertise and the NGOs leader also shared their view on the theory of peacebuilding reflect to the current process of peace in Cambodia that from their view, there still a lot of task to fulfil and work on human right, law practice, and social justice that the Cambodia government have to serve the people with their transparency and accountability for the country. We as the civil society and citizen urge the government to take into practice for the SDG 2030 for social justice.

ACT jointed statement with the Quaker United Nation: https://quno.org/timeline/2019/9/people-planet%E2%80%A6and-peace-shared-statement-peacebuilding-organizations

#Internationaldayofpeace #Peaceday #Internationalpeaceday #peace #peacebuilding #SDGs #2030Agenda #prevention #sustainingpeace #SDG16plus #UN #humanrights  #inclusion   #peacebuilding organizations in a statement for #InternationalDayofPeace. Together we call for action on the #2030Agenda, protection of #civilsociety space & a recommitment to #multilateralism. #peaceday #peacebuilding #prevention #inclusion

IDP on Social Media:



















Peace Walk: Support Women’s Right

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៩ អង្គការក្រុមការងារដើម្បីដោះស្រាយទំនាស់ (ក.ដ.ទ) តាមរយៈគម្រោង​ រួមគ្នាដើម្បីគាំទ្រសិទ្ធិស្រ្ដី ដែលទទួលបានការគាំទ្រថវិកាពីអង្គការយេនឌ័រ និងអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីកម្ពុជា (ទីភ្នាក់ងារ សហរដ្ឋអាមេរិកសម្រោប់អភិវឌ្ឍន៍អន្ដរជាតិ​) បានរៀបចំ ទិវាសន្ដិភាពពិភពលោក និងវេទិកាសាធារណៈក្រោម ប្រធានបទ៖”បញ្ឈប់រាល់ទំរង់នៃអំពើហិង្សាលើស្រ្ដី”។ គោលបំណងនៃកម្មវិធីនេះ គឺដើម្បីអបអរសាទរទិវាសន្ដិភាព ពិភពលោក និងបង្កើតកិច្ចសន្ទនារវាងអាជ្ញាធរ និងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការចែករំលែកបញ្ហាដែលជួបប្រទះ ព្រមទាំង ស្វែងរកកិច្ចអន្ដរាគមន៍ពីអាជ្ញាធរ។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅសាលាឃុំប៊ូស្រា ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុក ពេជ្រាដា ខេត្ដមណ្ឌលគិរី ដោយមានកិច្ចសហការណ៍ពីខាងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន រួមមាន៖ តំណាងពីថ្នាក់ស្រុក កិច្ចការនារីស្រុក ថ្នាក់ឃុំ ថ្នាក់ភូមិ នគរបាល និងសាលា ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីសហគមន៍ក្នុងមូលដ្ឋាន សិស្ស យុវជន អាជ្ញាធរ អង្គការដៃគូ និងព្រះសង្ឃ។​ ធម្មយាត្រាអបអរសាទរ ទិវាសន្ដិភាពពិភពលោក ផ្សព្វផ្សាយសារ សន្តិភាពនិងការគាំទ្រយេនឌ័រ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅសហគមន៍។​ ការស្វាគមន៍និងថ្លែងសន្ទរកថាពីតំណាងពាក់ព័ន្ធ​ស្រុក ឃុំ សាលារៀន និងរដ្ឋបាលប៉ុស្តិ៍ក្នុងការ​លើកឡើងពីភាព រីចំរើននិងកង្វះខាតនានា ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្ត ពលរដ្ឋ អត់ធ្មត់ និងសហការណ៍។

វេទិការពិភាក្សាបានដំណើរការ​ដោយមាន អជ្ញាធរបើកចិត្ដ ថែមទាំងជំរុញឱ្យប្រជាសហគមន៍ហ៊ានលើកឡើង ពីបញ្ហាដែលពួកគាត់ជួបប្រទះ។ ចាស់ទុំក្នុងមូលដ្ឋានមួយរូបបានលើកឡើងនូវបញ្ហាគ្រឿងស្រវឹង ដែលជាមូលហេតុ បណ្ដាលឱ្យកូនប្រុសគាត់ស្លាប់ និងស្នើទៅគ្រប់បណ្ដាអាជ្ញាធរ ជួយបញ្ឈប់ការលក់ដូរគ្រឿងស្រវឹង មិនត្រឹមតែ​គ្រួសារគាត់ទេដែលជាជនរងគ្រោះដោយសាគ្រឿងស្រវឹង តែសហគមន៍ក៏ទទួលឥទ្ធិពលអាក្រក់ពីគ្រឿងស្រវឹងដែរ។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានេះ អាជ្ញាធរបានសុំការសហការណ៍ពីពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ ជួយចូលរួមកាត់បន្ថយ​ការប្រើប្រាស់ គ្រឿងស្រវឹងលើសកំរិត ដោយមានការរុញចា្រនពីអាជ្ញាធរ។ សិស្សវិទ្យាល័យម្នាក់បានលើកឡើងពី​ស្ថានភាព​ផ្លូវក្នុងភូមិគាត់ ដែលអាជ្ញាធរបានសន្យាថានឹងធ្វើផ្លូវ តែគាត់ឃើញថាមិនទាន់មានសកម្មភាពអ្វីទេ។ ផ្លូវនេះពិបាកធ្វើដំណើរទៅសាលាណាស់។ អាជ្ញាធរក៏បានឆ្លើយតបថា ព្រោះតែរដូវនេះជារដូវភ្លៀងទើបការសាងសង់ ត្រូវបានផ្អាកជាបណ្ដោះអាស្នន រងចាំរដូវប្រាំង។ នាយិកា​ អង្គការ ក.ដ.ទ បង្ហាញពីការកោតសរសើរដល់ ភាពក្លាហាន​របស់សហគមន៍ ជាពិសេសសិស្សសាលា ព្រមទាំងការឆ្លើយតបរបស់អាជ្ញាធរ​ និងលើក ទឹកចិត្ដដល់​ប្រជាសហគមន៍ ឱ្យបន្ដតាមដានការសន្យារបស់អាជ្ញាធរ ដើម្បីជំរុញដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍក្នុងសហគមន៍ ព្រោះនេះជាតួនាទីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

On 16th September 2019, Alliance for Conflict Transformation (ACT) through Collective Action to Support Women’s Rights project which got fund from GADC/USAID, celebrate International Day of Peace: Peace Walk and public forum under the theme “Stop all Kinds of Violence Against Women”. The objective of this event is to celebrate International Day of Peace, review the process of Peacebuilding relate to Gender and give a space for citizen to rise their problem or question face to face connect closely with local authorities. This event was conducted at Bu Sra commune hall, Pech Chreada District, MondulKiri province, with the cooperation of local authority which includes the representative of district, district women’s affair, commune, village, police, school and participation of communities, students, youth, authorities, NGO partner and monk.

Peace Walk was started from Bu Sra Waterfall high school to Bu Sra commune hall across the market and with promotes and disseminate peaceful message relate to stop violence against women to the close by communities to be aware of. Welcome note from relate government educate the communities and seek for their citizen cooperation with their open space for local communities to ask for clarify on some issues to deal such as one child of the community died and road was still in hard condition event after make planned with local authority so far. The local authority had responded with request to communities to be patient, as they need their approval from the top structure. ACT had thanks for the cooperation of the local authority and the community and would encourage for all to work together for their community living in peace.

#Internationaldayofpeace #Peaceday #Internationalpeaceday #peace #peacebuilding #SDGs #2030Agenda #prevention #sustainingpeace #SDG16plus #UN #humanrights #inclusion 

Link picture at ACT fb page:



ស្ត្រីម្នាក់ស្លាប់ដោយប្តីប្រើអំពើហិង្សា (និទណ្ឌភាព)

ស្ត្រីម្នាក់ស្លាប់ដោយប្តីប្រើអំពើហិង្សា (និទណ្ឌភាព)

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងកម្មវិធីជំនូបក្រុមកសាងសមត្ថភាពសហគមន៍ ដែលធ្វើឡើងនៅផ្ទះសំណាក់សុខជាវ ក្រុមកសាងសមត្ថភាពបានលើកឡើងនូវបញ្ហាផ្សេងៗ​​ នៅក្នុងភូមិពូកគាត់ពិសេសបញ្ហាអំពើហឹង្សាក្នុងគ្រូសារ។ អ្នកមីង ប៊ី ដេង ដែលមកពីភូមិពូរំាង ឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា ខេត្ត មណ្ឌលគិរី បាន លើកករណីអំពើរហិង្សាក្នុងគ្រួសារមួយដែលកើតឡើងនៅភូមិពូរាំង ឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា ខេត្តមណ្ឌលគិរី ។ មានបុរសម្នាក់ឈ្មោះ អក មានប្រពន្ធ២នាក់ ដោយប្រពន្ធទីមួយត្រូវបានទទួលរងនូវអំពើហិង្សាពីប្តីរបស់ខ្លួន រហូតដល់បាត់បង់ជីវិត ដោយត្រូវប្តីប្រើអំពើហិង្សាទំាងផ្លូវ កាយ ផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវភេទ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងូររហូតដល់ស្លាប់ ដោយគ្មានអ្នកណាជួយរកយុត្តិធម៌ជូនគាត់ឡើយ ព្រោះគេខ្លាចការគំរាមកំហែងពីបុរសជាប្តី។ សូម្បីតែសាច់ញាតិ្តខាងប្រពន្ឋ ឬប្តីក៏មិនហ៊ានដែរ ព្រោះបុរសជាប្តីធ្លាប់បានជាប់គុកម្តងរួចមកហើយ ដោយសារករណីផឹកស្រាដើរលេង កាប់គេឯង។ ខាងអាជ្ញាធម៌បានស៊ើបមកថាបុរសម្នាក់នេះបានរៀនធ្វើជាគ្រូអាប គ្រូស្នេហ៍ ហើយប្រសិនបើមានអ្នកណាហ៊ានប្តឹងគាត់ពីបទប្រើអំពើហិង្សាលើប្រពន្ឋខ្លួន គាត់នឹងធ្វើអ្នកនោះអោយស្លាប់ ដូច្នេះហើយបានគេមិនហ៊ានប្តឹង ឬធ្វើការសម្របសម្រួលជាមួយគ្រួសារមួយនេះទេ។ ធ្លាប់មានការសម្របសម្រួលពីខាងអាជ្ញាធម៌ឃុំ តែនៅពុំទាន់មានប្រសិទ្ធិភាពនៅឡើយ។ ពេលដែលប្រពន្ធទី១ស្លាប់ ប្រហែលបាន ៣ឬ៤ ខែ បុរសជាប្តីក៏យកប្រពន្ធទី២ទៀត ហើយប្រពន្ធទី២ ក៏ត្រូវរងនូវអំពើហិង្សាពីប្តីដូចប្រពន្ឋទី១ដែរ។ រាល់ពេលមានអំពើហិង្សាកើតឡើងម្តងៗ គ្មានសហគមន៍ណាហ៊ានទៅជួយគាត់ទេ។ ប្តីគាត់ផឹកស្រារាល់ថ្ងៃមិនជួយការងារផ្ទះ ឬរកស៊ីអ្វីទេ។ ហើយករណីអំពើហិង្សានេះនៅតែមានរាល់ថ្ងៃហើយខាងអាជ្ញាធរភូមិ គាត់ក៏ធ្លាប់បានសួរនាំខាងប្រពន្ធដែរ តែស្រ្ដីជាប្រពន្ឋគាត់ប្រាប់ថា កុំប្តឹងប្ដីគាត់ខ្លាចគាត់ជាប់គុក ហើយគាត់អាណិតប្តី ដូច្នេះហើយខាងអាជ្ញាធម៌ក៏មិនដឹងជាជួយដោះស្រាយយ៉ាងមិចដែរ។ ណាមួយពួកគាត់ក៏មិនហ៊ានអោយផ្សាព្វផ្សាយទៅខាងណាដែរ ព្រោះបើដឹងថាអ្នកណាជាអ្នកប្តឹង ឬរាយការណ៍នោះគាត់នឹងធ្វើអំពើដាក់អ្នកនោះភ្លាម។

On 18 July 2019, during an ACT pre-meeting with the Community Capacity Building Team at Senmonorom, one member of CCBT, Ms. Bee Deng, shared a story about violence against women in Purang villange, Busra commune, Pich Chreada District, Mondulkiri province. A husband Mr. Ork, committed physical, mental and sexual violence against his wife until her death and without justice. From time to time when neighbors and relatives know about his violence they reported this to the local authority. He had been sent to jail once for being under the influence of alcohol accuse and he had advice from local authority not to use violence on his wife. Many times after his return, and against the local authority advise, he still continued and threatened relatives and neighbors not to report his violent behavior to the local authority. He said that if they did he would do something to them such as like black magic (he was known to be able to make somebody sick or die or fall in love). With such threats no one was brave enough to pursue him or try to reconcile with his family. There had been some compromises from commune authorities, but with no effect.

A few months after the death of his first wife, he got a second wife and she was subjected to violence as had been the first wife. Every time there was violence, no community members came to take action; her husband was drunk every day, was not doing any housework or making money. The case of this man’s violence remains still with impunity. The local authority has been speaking with the second wife, but she told them that please do not pursue her husband to court or jail. She worries and feels pity for him also and will miss him so much, so the authorities did not know what to do. They do not the courage enough to further this case because they are afraid that if Mr. Ork knows that they are the ones who reported him, he will make black magic towards them.

គ្រោះថ្នាក់នៃ ការបង្កើតកូនដោយឆ្មប និងអបិយជំនឿរបស់ជនជាតិពូន្នង

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមការងារបានចុះសម្ភាសន៍ CCBTs និង ជូនលិខិតជូនដំណឹងទៅខាងឃុំ និង ប៉ុស្តិ៍នគបាលរដ្ឋបាលឃុំក្រង់តេះ យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោកស្មៀនឃុំក្រង់តេះបានអោយដឹងថាក្នុងភូមិឡៅរមៀតជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្នុងឃុំក្រង់តេះ ស្រុកពេជ្រាដា ខេត្តមណ្ឌលគិរីដាច់ស្រយាលពីឃុំស្រុក ហើយផ្លូវធ្វើដំណើរក៏ពិបាកខ្លាំង គ្មានស្ពានសម្រាប់ឆ្លងកាត់។​ ក្នុងរដូវវស្សាវិញ គឺពុំសូវមានមនុស្សចេញចូលក្នុងភូមិនេះទេ ហើយមណ្ឌលសុខភាពក៏គ្មាន។ ប្រហែលជា២ ទៅ ៣ ខែមុន មានស្រ្តីម្នាក់ឆ្លងទទ្លេដោយឆ្មបបុរាណនៅក្នុងភូមិធ្វើអោយស្រ្តីនោះមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដោយអ្នកភូមិ ឬចាស់ទុំនៅក្នុងភូមិ មិនអោយឆ្លងចេញពីភូមិ ដោយគេមានអបិយជំនឿថា បើអ្នកឆ្លងទន្លេចេញពីភូមិដោយមិនទាន់ផុតរយះពេលបីខែផង នឹងនាំអោយមានជំងឺឈឺ ឬស្លាប់អ្នកភូមិដោយសារតែឆ្លងភូមិដោយមិនបានកាប់ក្របីសែនព្រេនមុន។ នៅពេលខាងឃុំ និងខាងមន្ទីសុខាភិបាលបានចុះទៅ ហើយគេនាំគ្នារ៉ៃអង្គាសបានថវិកាមួយចំនួនដើម្បីទិញក្របីដែលតូចល្មមមកសែនព្រេន ហើយនាំអ្នកឆ្លងទទ្លេរទៅមន្ទីពេទ្របង្អែកខេត្តមណ្ឌលគិរីដើម្បីទទួលបានការព្យាបាល។ តែអ្នកភូមិតែមិនព្រមអោយទៅឆ្លងភូមិទេ ព្រោះពួកគេចង់បានក្របីធំដើម្បីសែនទើបគេអោយឆ្លងភូមិ។ សម្រាប់អ្នកជំងឺវិញ ឈឺកាន់តែខ្លាំងហើយដំបៅត្រគាកផងដែរ ហើយករណីនេះនៅមិនទាន់បានដោះស្រាយនៅឡើយទេ។

On 14 June 2019, the ACT team interviewed CCBTs and gave permission letters to the commune authority and police of Krang Teh commune. According to the commune secretary, Lao Romeat village is one of the villages within Krang Teh commune, Pich Chraeda District, Mondulkiri province, and is the furthest and most isolated from the commune and district. The road to Lao Romeat is very difficult to travel; in rainy reason there is no bridge to cross and not many people are able to come in or come out of this village. There is also no health center in the area.

In May 2019, a woman gave birth with assistance from a local traditional midwife. She suffered greatly and experiences chronic disease, because villagers and elders believe that if the women was to go outside the village without the offering of a buffalo as a sacrifice to a supreme God of Nature or other divinities (gods), she will bring illness or death to the whole village. This is an ethnic tradition that will allow women who deliver a baby to go out of the village after three months. When an authority and officer of the commune along with a health center officer went to look into this issue; with their local people there was offered a contribution to buy a small buffalo for village offer to god as the ethnic village of tradition so they can send that woman to Mondulkiri hospital for treatment, but the villagers still refuse because they want a big buffalo to offer (god will not satisfy with a small sacrifice). For the patient, the pain has only worsened and she has painful wounds in her hip. The case has not yet been resolved.


កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ បានចុះសម្ភាសន៍CCBTs នៅក្នុងភូមិឡាំមេះ ឃុំប៊ូស្រាស្រុកពេជ្រាដាខេត្តមណ្ឌលគិរី។​ បានជួបសម្ភាសន៍បងស្រីម្នាក់ឈ្មោះ វើប ផ្យៃ បានផ្តាល់សម្ភាសន៍ករណីជាក់ស្តែងមួយដែលកើតឡើងនៅក្នុងភូមិរបស់គាត់៖ មានគ្រួសារ១ បានឆ្លងទន្លេដោយការវះកាត់នៅមន្ទីពេទ្យបង្អែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី កំឡុងពេលគាត់ឆ្លងទន្លេហើយ មិនទាន់បាន ៧ខែផង ក៏មានផ្ទៃពោះកូនទី២ ហើយប្តីរបស់គាត់មិនជួយការងារផ្ទះ ឬទៅរកស៊ីដើម្បីរកលុយមកចិញ្ចឹមកូននោះទេ។ ពេលកូនទី១ មានអាយុមិនបានប៉ុន្មានខែផង ក៏នាំប្រពន្ឋ និងកូនទៅរស់នៅផ្ទះខាងប្តីដែលស្ថិតនៅក្នុងឃុំក្រង់តេះ ហើយនៅឯចំការឆ្ងាយពីភូមិដាច់ស្រយាល គឺតាមផ្លូវទៅភូមិឡៅរមៀតផ្លូវនោះទៀតសោធក៏ពិបាកធ្វើដំណើរខ្លាំង ហើយប្រពន្ធគាត់មិនបានទៅពិនិត្យ ឬទទួលថ្នាំជាតិដែកពីមណ្ឌលសុខភាពទេ ដោយប្តីគាត់មិនដែរនាំទៅឡើយ។​ ពេលជិតគ្រប់ខែក៏មិននាំប្រពន្ធមកមណ្ឌលសុខភាព ឬមន្ទីពេទ្យ។ ពេលគ្រប់ខែប្រពន្ធគាត់ឈឺខ្លាំង ហើយហើមនៅត្រង់ថ្នេរវះកាត់កូនទី១ គាត់មានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងស្ទើតែធ្វើអោយគាត់ជួបគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតផងដែរ។ ប្រពន្ធទ្រាំមិនបានក៏ទូរស័ព្ទទៅឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួន ដើម្បីជូនគាត់ទៅមន្ទីពេទ្យបង្អែកខេត្ត ដើម្បីទទួលការវះកាត់ម្តងទៀតព្រោះប្រាប់ម៉ែថាថ្នេរចាស់ជិតប្រែសហើយ និងមានពណ៌ស្វាយទៀត។ ពេលឪពុកម្តាយបានលឺដំណឹងនេះ ទើបនាំគ្នាប្រញាប់ទៅយកកូនពី ភូមិឡៅរមៀត ដើម្បីឡើងមកខេត្តទទួលការវះកាត់ជាបន្ទាន់។ ពេលដល់មន្ទីពេទ្យបង្អែកខេត្តហើយ គ្រូពេទ្យបន្ទោសខាងប្តី និងឪពុកម្តាយយ៉ាងខ្លាំងដែលអោយកូនស្រីគាត់មានកូនទី២ហើយមិនទាន់គ្រប់ឆ្នាំដែលពេទ្យបានណែនាំ។ ឪពុកម្តាយក៏ព្យាយាមអង្វរពេទ្យ ដើម្បីអោយទទួលការវះកាត់កូន តែដោយស្ថានភាពស្រ្ដីពពោះស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ពេទ្យបានអោយខាងឪពុកម្តាយ និងប្តីធ្វើការធានាទើបខាងមន្ទីពេទ្យព្រមវះកាត់។ ជាសំណាងល្អការវះកាត់ទទួលបានជោគជ័យ។ បន្ទាប់ពីសំរាលកូនបានបីថ្ងៃប្តីសុំរួមភេទជាមួយ ពេទ្យឃើញដូចនេះក៏ណែនាំអោយធ្វើការពន្យាកំណើត តែប្តីមិនព្រម ក៏នាំប្រពន្ធត្រឡប់ទៅចំការវិញ។

On 23 April 2019, at Lam Mes village, Busra commune, Pich Chreada district, Mondulkiri province, Ms. Verb Pyai told ACT staff about a case that happened in her village of a woman who had a premature baby at 6 months born by cesarean surgery. After the birth of her first baby her husband moved to work in the remote area of Lov Romeat village, Krong Teng commune on a farm far from the village. The road is hard to travel on and she did not have a chance to go to health center for a check-up or to get any medication for her health. Her first born baby was just about 6 months old when she became pregnant again with second baby.  The first baby was not yet two years old despite the advice that following delivery of a baby by operation surgery doctor recommend to have two years break before having another baby.


When she fell pregnant with the second baby, she was not able to see a doctor or have any pregnancy care or medication from health center. About a month before delivering her second baby she experienced pain at the area of her operation scars and it became seriously swollen. She asked her husband many times to bring her to the health centre but her husband denied due to his being busy earning money, so she called her parents to bring her to the health centre. When she arrived at the health center the doctor sternly blamed the husband and parents because they allowed her to have a second child and she was not yet fully recovered from her previous surgery. The doctor was very concerned about performing the operation and warned they will not be responsible if there was any incident occurred during the operation. The family felt there’s no choice and had to do the operation – fortunately it was successful and both mother and child were safe. A few days after delivering the second baby, the husband asked  for sex, despite the doctor recommending her to commence contraception, her husband said no and they returned to their farm in the remote area.